Các di tích lịch sử thờ phụng những danh tướng trung nghĩa triều đại Đinh Tiên Hoàng ở Văn Lâm, Hưng Yên

Đình, miếu thờ bốn vị thành hoàng làng ở các thôn thời Tiền
Lê thuộc tổng Đại Từ, huyện Văn Lâm, nay là các thôn Văn Ổ, xã Đại Đồng, thôn
Trịnh Xá (xưa là Trình Xá), thôn Cát Lư (Cát Con) xã Chỉ Đạo, huyện Văn Lâm, tỉnh
Hưng Yên.

Thần tích kể, thời 12 sứ quân có gia đình ông Lý Miên, vợ là
Nguyễn Thị Nhân tiên tổ bản quán ở Long Hưng, Thái Bình; mấy đời trước gia đình
họ Lý lánh nạn đến trang Xuân Phao, Văn Ổ, thuộc xã Lộng Đình, tổng Đại Từ, huyện
Tế Giang, phủ Thuận An, xứ Kinh Bắc.

Ông bà làm thuốc chữa bệnh cứu người. Cùng khi ấy có nhà họ
Đặng ở thôn Cự Đình, xã Lộng Đình tuổi cao mà chưa sinh nở. Hai gia đình thành
tâm đến chùa Tháp Cục Thiền của làng lễ Phật cầu tự.

Cảm nghĩa, trời cho người của thiên đình đầu thai vào hai
gia đình họ Lý, họ Đặng. Giờ Dần ngày mồng 4 tháng 1 năm Giáp Thìn, hai nhà
cùng sinh con. Nhà họ Lý sinh con trai, hình hài uy nghi, đặt tên là Lý Đài.
Nhà họ Đặng sinh con gái, mặt sáng như gương, mắt đẹp như sao trời, đặt tên là
Đặng Mộ. Đến năm Bính Ngọ, giờ Dần, ngày 3 tháng 3, bà Nhân sinh tiếp hai con
trai, mặt vuông, tai lớn đặt tên là Lý Trâu và Lý Quốc. Hai người đều có năng
khiếu về văn, võ.

 Ba anh em theo thầy học
kinh sách hơn 10 năm. Đài Công và Mộ Nương đến tuổi trưởng thành được cha mẹ
hai nhà cho kết duyên chồng vợ. Khi cha mẹ qua đời, Đài Công và hai em được bố
mẹ Mộ Nương đón về nuôi dưỡng che chở. Được 2 năm thì có loạn 12 sứ quân. Đứng
lên dẹp loạn 12 sứ quân là Đinh Bộ Lĩnh. Đinh Bộ Lĩnh đã sai Đại tướng quân
Nguyễn Bặc về đạo Tế Giang tìm địa điểm quân sự. Nghe tin Nguyễn Bặc nghỉ ở
làng, ba anh em Đài Công mang hơn 30 nghĩa binh là dân các thôn Lộng Đình,
Trình Xá, Cát Lư do mình tuyển chọn đến xin làm gia thần. Ba anh em đem binh mã
theo Nguyễn Bặc về Hoa Lư.

Vua Đinh Bộ Lĩnh thử tài, biết các ông là người tài năng,
mưu lược xuất chúng liền giao chức vụ Chưởng lĩnh tả đạo binh giới kiêm Tham
tán mưu sự, sai ba ông chỉ huy hùng binh thủy bộ diệt trừ các sứ quân.

Đất nước trở lại thái bình. Đinh Tiên Hoàng lên ngôi Hoàng đế
mở yến tiệc, phong thưởng cho bề tôi. Đài Công làm Thái bảo tiền quân, Châu
Công làm Thái bảo trung quân, Quốc Công làm Thái bộc hậu quân; thưởng kim tiền,
gấm vóc hơn 50 cân, cho về quê vinh qui bái tổ. Ba ông về quê lễ bái cung lăng,
chùa miếu, tiên tổ, cha mẹ.

Sau đó, Vua vời về triều giao chức Trưởng ấn Thái tể (Binh Bộ
Thượng thư), chức Thái bộc (Lại Bộ Thượng thư); giao Nguyễn Bặc làm Định quốc
công, Lê Hoàn làm Thập đạo tướng quân. Sau 3 tháng thì xảy ra vụ án Đỗ Thích giết
vua.

Ngay hôm đó, ba ông cùng Nguyễn Bặc chỉ huy quân vây bắt và
chém Đỗ Thích, lập con thứ là Đinh Toàn lên ngôi. Sau vị vua này bị Thập đạo tướng
quân Lê Hoàn phế, gọi là Phế Đế.

Ba ông cáo bệnh xin về quê chữa bệnh, trong lòng vẫn oán giận
 vua Lê Hoàn tư thông với Hoàng hậu, lấn
át ngôi vương. Ba ông hưởng ứng hai bậc lão thần là Nguyễn Bặc, Đinh Điền đem
năm ngàn quân chia làm 2 đạo thủy bộ tiến về kinh sư diệt Lê Hoàn.

Các ông thúc quân đại chiến với Lê Hoàn hơn 10 trận, biết
không thắng được liền dẫn quân về quê, đóng trong chùa thôn Xuân Phao, Văn Ổ.
Sau các ông lại cho nghĩa binh các thôn xã về quê, động viên, ban thưởng quân
tướng, phủ dụ nhân dân.

Quân Lê Hoàn đến vây chùa. Ba ông biết không địch nổi, bèn
cưỡi tuấn mã, cầm kiếm phá vòng vây chạy thẳng đến sông Tiểu Giang, tức là Cầu
Châu thuộc địa phận thôn Văn Ổ, xã Lộng Đình. Sông rộng, lại không có cầu nên
ngựa chùn chân. Quân thập đạo tướng quân Lê Hoàn đuổi đến vây bốn mặt, ba ông
hóa ngay ở khu đất bên sông. Phu nhân hay tin chồng đã hóa bèn rút gươm tự vẫn.

Vua Lê Hoàn truyền lệnh cho dân chúng ngay hôm ấy đắp mộ,
làm lễ an táng ba ông và Đặng Mộ Nương ở Văn Ổ theo nghi thức đại thần; ban
vàng, lụa, gấm vóc, lập đền miếu thờ cúng. Dân làng Xuân Phao, Văn Ổ lập đền thờ
ở lăng mộ an táng. Bảy trang của Lộng Đình cùng Trình Xá, Cát Lư được phụng thờ
đền nơi lăng mộ.

Xã Đại Đồng có Nghè Văn Ổ

Nghè Văn Ổ thờ bốn vị thành hoàng làng là tướng nhà Đinh gồm
Lý Đài Công, Đặng Mộ Nương, Lý Trâu Công, Lý Quốc Công. Tư liệu Hán Nôm tại Viện
Nghiên cứu Hán Nôm và câu đối, văn bia hoành phi ở địa phương khẳng định: Các vị
bản cảnh thành hoàng có công lao lớn với vua, với dân, xứng với các chữ: “Sống
là trung thần, hóa là linh thần”, danh thơm trường tồn cùng sông núi, đạo đức
sáng cùng mặt trăng, mặt trời.

 

 

 

 Nghè Văn Ổ, xã Đại Đồng, Văn Lâm, Hưng Yên

Di tích còn lưu giữ nhiều cổ vật như bia đá, kiệu rước 24
người khiêng, bản thần tích chép công trạng bốn vị thành hoàng làng, những câu
đối hoành phi lưu truyền tự cổ.

Lễ đón nhận bằng Di tích lịch sử Nghè Văn Ổ

Xã Chỉ Đạo có Đình Trịnh Xá và Đình Cát Lư là các di tích lịch
sử văn hóa lâu đời, thờ các vị tướng nhà Đinh có công dẹp loạn 12 sứ quân.

Lễ đón nhận bằng Di tích lịch sử Đình Cát Lư

Bốn vị thành hoàng làng là cũng các tướng nhà Đinh: Lý Đài
Công, Đặng Mộ Nương, Lý Trâu Công, Lý Quốc Công. Tư liệu Hán Nôm tại Viện
Nghiên cứu Hán Nôm và câu đối, văn bia hoành phi ở địa phương khẳng định: Các vị
bản cảnh thành hoàng có công lao lớn với vua, với dân, xứng với các chữ: “Sống
là trung thần, hóa là linh thần”, danh thơm trường tồn cùng sông núi, đạo đức
sáng cùng mặt trăng, mặt trời.

Dân làng Xuân Phao, Văn Ổ lập đền thờ ở lăng mộ an táng. Bảy
trang của Lộng Đình cùng Trình Xá, Cát Lư được phụng thờ đền nơi lăng mộ.

Di tích còn lưu giữ nhiều cổ vật như bia đá, kiệu rước 24
người khiêng, bản thần tích chép công trạng bốn vị thành hoàng làng, những câu
đối hoành phi lưu truyền tự cổ.

Nguồn:

Ths Nguyễn Thy Ngà

Normal
0

false
false
false

EN-US
X-NONE
X-NONE

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin-top:0in;
mso-para-margin-right:0in;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0in;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:14.0pt;
font-family:”Times New Roman”,”serif”;}

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.