Đình Mai Phúc, Long Biên thờ phụng nhị danh tướng Chung Vinh, Luân Nương thời vua Đinh Tiên Hoàng

Làng Mai Phúc có từ rất lâu đời, xưa kia thuộc quận Gia Lâm
dưới thời Lý, trước đó thuộc huyện Long Biên trong thời Bắc thuộc. Theo sử sách
địa phương và thần phả thì trong địa phận của làng từng quây quần một cụm di
tích bao gồm Đình Trong, Đình Ngoài, Từ Vũ và Nghè Hoa. Không may, hầu hết các
di tích đã bị chiến tranh và thời gian phá hỏng, chỉ còn lại Đình Trong tức
đình Mai Phúc như được gọi bây giờ.

Một ngôi đình hiện nằm ở tổ dân phố số 7 và một đình nằm
trong trường THCS Phúc Đồng. Đình Mai Phúc được xây dựng trên nền của ngôi đền
trong sự tích từ thời Đinh Tiên Hoàng. Đình hiện còn giữ được 28 sắc phong qua
các triều đại. Sắc phong có niên đại sớm nhất vào đời Dương Đức thứ 3 (1674) và
đặc biệt còn lưu giữ được một đôi chân đèn thời mạc có niên hiệu Diệu thành thứ
7 (1583) do một gia đình người xã Bát Tràng cung tiến. Từ những cứ liệu trên
cho thấy ngôi đình được dựng ít nhất vào thế kỉ XVI.

Theo dấu tích còn lại và Thần tích đã nói thì ở Mai Phúc có
một quần thể di tích gồm Đình Trong, Đình Ngoài, Từ Vũ và Nghè Hoa để tưởng nhớ
Xuân Vinh Đại vương và Luân Nương Công chúa cùng song thân hai vị.

Đình Ngoài thờ Xuân Vinh Đại vương (năm 1964 theo lời kêu gọi
của Chính phủ, đình ngoài đã dỡ bỏ để làm trường học, chỉ còn lại móng khu hậu
cung, một gian miếu cổ tại trường THCS). Trước đây khu Từ Vũ là
“quán” là nơi nghỉ chân của quan lại nghỉ lại trước khi vào thành
Thăng Long yết kiến vua, và có một phần các khu ruộng  tư của các gia đình cày, cấy tại khu Từ Vũ,
qua năm tháng, rồi loạn lạc, chiến tranh, người dân di chuyển phần mộ chôn tại
khu cây gạo còng (khu lò gạch cũ, hiện nay đã cho doanh nghiệp Dương Việt Nhật
thuê để các thiết bị vận tải gầu múc, máy san lấp thi công các công trình cầu
đường..) và chuyển về mai táng tại Từ Vũ.

Năm 1995 khu Từ Vũ di chuyển mồ mả và chuyển an táng các phần
mộ về nghĩa trang hiện nay; được xây dựng thành UBND và khu tượng đài liệt sỹ
như hiện nay.

 

 Tam quan đình Mai Phúc. Photo NCCong ©2014

 Tiền đường đình Mai Phúc. Photo NCCong ©2014

 Hữu mạc đình Mai Phúc. Photo NCCong ©2014

 Nhà bia đình Mai Phúc. Photo NCCong ©2014

Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh

 

Nghè Hoa là nơi thờ bố mẹ thành hoàng làng  đã bị thời gian làm hư hỏng, hiện nay đang nằm
trong quản lý của Công ty cổ phần sân Golf Long Biên, UBND, Ban quản lý di tích
phường đã phối hợp với Ban quản lý sân Golf và tiểu ban quản lý di tích Đình,
chùa Mai Phúc có phương án cải tạo, tu bổ Nghè Hoa làm nơi thờ bố, mẹ Đức Thánh
(Thành hoàng làng).

Đình Trong vốn là một ngôi đền liên quan đến các sự tích từ
thời Đinh Tiên Hoàng. Tương truyền vào thế kỷ 10, hai anh em nhà họ Lê ở đây đã
có công phò giúp vua Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân và bảo vệ làng quê Mai
Phúc.

 Hai anh em Xuân Vinh và Luận Nương đã tập hợp trai tráng trong làng thành đội dân binh. Họ đã từng đánh bại quân của Nguyễn Khoan và một vị sứ quân cát cứ vùng Tế Giang. Sau đó, anh em Xuân Vinh đem quân về Hoa Lư và được vua Đinh Bộ Lĩnh giao nhiệm vụ đánh dẹp sứ quân Kiều Công Hãn.

Đền được xây dựng để tưởng nhớ ông Chung Vinh (hay Xuân Vinh Đại vương)
và bà Luận Nương (hay Bà Son Công chúa) cùng cha mẹ của hai vị sau khi mất.

Đình Trong tuy xây trên nền của ngôi đền nói trên nhưng
không giữ được dấu tích kiến trúc gì thật cổ vì đã trải qua tu sửa, tôn tạo nhiều
lần trong mấy trăm năm. Ngôi đình còn tồn tại cho đến ngày nay mang dấu ấn của
nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn, bao gồm bái đường và hậu cung, xếp song song
theo kiểu chữ “Nhị”.

Đình Trong quay mặt về hướng đông – nam. Nhà bái đường rộng
ba gian hai dĩ, xây kiểu đầu hồi bít đốc tay ngai, mái lợp ngói ta, nóc đắp lưỡng
long triều nguyệt. Hậu cung rộng ba gian, đầu hồi bít đốc. Có lẽ được xây muộn
hơn ngôi đình là các dãy nhà tả hữu vu ở hai bên sân trong. Cổng nghi môn có
hai cửa phụ đối diện qua sân ngoài với hai nhà bia nhỏ giáp liền con đường
làng. Phía bên kia đường là một hồ nước hình chữ nhật và các chung cư mới xây đằng
sau.

Đình Mai Phúc hiện lưu giữ được 28 sắc phong qua các triều đại.
Sắc phong có niên đại sớm nhất là năm Dương Đức thứ 3 (đời vua Lê Gia Tông,
1674). Tiếp theo là các sắc phong mang niên hiệu Chính Hòa (Lê Hy Tông, 1675
-1705) và Vĩnh Thịnh (Lê Dụ Tông, 1705 – 1729) v.v.. Ngoài ra còn có hai chiếc
áo hoàng bào đặt trong khám thờ.

Đáng chú ý quyển sách làm bằng 12 lá đồng khổ 18x34cm, nặng
khoảng 5.7kg, được khắc chữ Hán vào năm Khải Định thứ 5 (1920). Mỗi trang đều
có đánh số, gồm từ 7 đến 8 dòng, không trang trí. Tổng cộng sách có hơn 2000 chữ
khắc chìm kiểu chân phương (mỗi dòng gồm từ 5 đến 12 chữ). Trong sách không ghi
tên họ của người khắc chữ. Nội dung sách là thần tích về thành hoàng Đại vương
và Công chúa, do Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn thảo.

Trong đình Mai Phúc đặc biệt còn có đôi chân đèn bằng gốm
hoa lam mang niên hiệu Diên Thành thứ 7 (1583) dưới thời nhà Mạc, do một người ở
xã Bát Tràng cung tiến. Những cứ liệu trên cho thấy ngôi đền hoặc đình đã tồn tại
ít nhất từ cuối thế kỷ 16. Trong đình lại có một bộ chén thờ bằng bạc, một số
lư hương, bình rượu, giá bát bửu và một chóe đựng nước… mang dấu ấn nghệ thuật
thế kỷ 19.

 Ngày 21- 01- 1992, theo quyết định số 97/VH/QĐ Bộ Văn hóa và
Thông tin đã xếp hạng đình và chùa Mai Phúc là Di tích lịch sử văn hóa quốc
gia. Hàng năm đến ngày sinh của Đại vương (12 tháng Giêng), của Công chúa (12
tháng Hai) và ngày hóa của hai vị (25 tháng Chạp), dân làng tổ chức tế lễ long
trọng, còn hội đình thì mở vào ngày 10 tháng Chạp (âm lịch).

Nguồn: 

Ths Nguyễn Thy Ngà

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.